Interpelacja w sprawie kształcenia uczniów z upośledzeniem lekkim w szkołach zawodowych specjalnych

   Szanowna Pani Minister! Reforma edukacji spowodowała niekorzystne zmiany, które godzą w interes uczniów szkół zawodowych specjalnych.

   Taka opinia jest głosem szesnastu szkół zawodowych specjalnych województwa śląskiego i opolskiego, które współpracują w ramach regionalnego konkursu ˝Najsprawniejszy w zawodzie˝.

   Dotyczy to następujących obszarów:

   1. Uczniów upośledzonych w stopniu lekkim obowiązują na egzaminie wymagania oparte na programach nauczania, które opracowano dla uczniów w normie intelektualnej. Wymagania egzaminacyjne określone przez OKE przewidują jedynie wydłużenie czasu egzaminu teoretycznego o 0,5 h, nie uwzględniając ograniczeń intelektualnych uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim. Uczniowie zaliczali wcześniej sprawdziany w szkołach podstawowych i w gimnazjach, zdawali egzaminy dostosowane do ich poziomu. Należy więc dostosować wymagania egzaminacyjne do stosowanych programów w szkołach specjalnych, a także wydłużyć czas egzaminu o 1 godzinę. Obecnie zdecydowana większość uczniów nie ma szans na zdanie tego egzaminu, a tym samym ukończenia szkoły z tytułem zawodowym w danym zawodzie - dotychczas był to tytuł robotnika wykwalifikowanego. To spowoduje brak motywacji uczniów do nauki, ponieważ po 3-letniej nauce w szkole zawodowej uczeń otrzyma świadectwo ukończenia szkoły bez żadnych uprawnień zawodowych i możliwości podjęcia pracy. W dobie wyrównania szans uczniowie niepełnosprawni z założenia są dyskryminowani i eliminowani z życia zawodowego z uwagi na niepełnosprawność intelektualną.

   2. Laureaci wojewódzkich i regionalnych konkursów zawodowych zgodnie z przepisami obowiązującymi wcześniej byli zwalniani z całości lub części egzaminu z nauki zawodu. Wyniki tych konkursów były honorowane i premiowane przez Izby Rzemieślnicze. Obecnie OKE nie przewiduje jakiegokolwiek uwzględnienia osiągnięć w konkursach zawodowych.

   3. Uczniowie zostali pozbawieni możliwości zawierania korzystnych umów o naukę zawodu w charakterze pracowników młodocianych. Trafiają do szkoły zawodowej często w wieku 18 lat (lub więcej) w związku z opóźnieniami związanymi z wcześniejszym odroczeniem obowiązku szkolnego czy powtarzaniem klasy. Tracą automatycznie możliwość zaliczenia lat praktyki jako stażu pracy.

   4. Kolejnym niewyjaśnionym dotychczas problemem jest kwestia zniżek komunikacyjnych dla uczniów szkół specjalnych. Usunięcie wyrazu ˝specjalna˝ z pieczątek szkoły skutkuje tym, iż legitymacje uczniów nie są podstawą do zniżek komunikacyjnych. W związku z powyższym na drukach legitymacji szkolnych powinna być adnotacja uprawniająca do zniżki.

   W związku z powyższym pytam Panią Minister: Czy przedstawione argumenty są zasadne do zmiany przepisów dotyczących szkolnictwa specjalnego?

   Z poważaniem

   Poseł Danuta Polak

   Warszawa, dnia 17 marca 2004 r.